ਆਰਥਿਕ ਕਗਾਰ: ਇਹ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਉਹ ਸੱਤਰ (ਲੈਵਲ) ਜਿਸ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਫਸਲ ਦਾ ਝਾੜ ਨਾ ਘਟੇ।

ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

• ਕੀੜੇ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਕਗਾਰ (ਇਕਨਾਮਿਕ ਥਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਲੈਵਲ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖੇਤ ਦਾ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰੋ।

• ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਅੰਦਾਜੇ ਲਈ ਖੇਤ ਦਾ ਰਕਬਾ ਇੱਕ ਏਕੜ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

• ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਚੁਣੇ ਪੌਦੇ ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਸਿਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਚੁਣੋ।

• ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋ।

• ਤੇਲਾ: ਤੇਲੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕੰਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀਲੇ ਪੈ ਕੇ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ 100 ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰੋ। ਤੇਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਛਿੜਕਾਅ ਉਸ ਵਕਤ ਕਰੋ ਜਦੋਂ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੀਲੇ ਪੈ ਕੇ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਜਾਣ।

• ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ: ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ 25 ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਤਿੰਨ ਪੂਰੇ ਬਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਬਾਲਗ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੋ। ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ 100 ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰੋ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਰਗਾ ਮਲ ਤਿਆਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ। ਕਪਾਹ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਛਿੜਕਾਅ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਬੂਟੇ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਨੂੰ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲਗ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6 ਪ੍ਰਤੀ ਪੱਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਦੋਂ 50% ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਰਗਾ ਮਲ ਤਿਆਗ ਹੋਵੇ।

• ਮੀਲੀ ਬੱਗ: ਮੀਲੀ ਬੱਗ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਪੌਦੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ 2.5 ਸੈ:ਮੀ: ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮੀਲੀ ਬੱਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ। ਮੀਲੀ ਬੱਗ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਛਿੜਕਾਅ ਉਸ ਵਕਤ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਮੀਲੀ ਬੱਗ ਦੇ ਬੱਚੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣ।

(ਅ) ਟੀਂਡੇ ਕਾਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਡੀਆਂ

• ਟੀਂਡੇ ਕਾਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਡੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਟੀਂਡੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਵੇਖੋ। ਖੇਤ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਤਾਜੀਆਂ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਫੁੱਲ ਡੋਡੀਆਂ ਅਤੇ ਟੀਂਡੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਟੀਂਡੇ ਕਾਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਡੀਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫੋਰਨ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।